Những xu hướng lớn trong ngành May mặc thế giới hiện nay

 03/01/2019  Đăng bởi: Nguyen Anh Duc

Thực tiễn ngành May mặc thế giới hiện nay cho thấy những xu hướng lớn sau đây: 
Thứ nhất, rào cản gia nhập chuỗi giá trị ngày càng gia tăng. 
Ngành May mặc được chọn làm điểm xuất phát cho việc đa dạng hóa xuất khẩu và phát triển công nghiệp tại nhiều quốc gia trong giai đoạn đầu của quá trình công nghiệp hóa do rào cản gia nhập thấp và các quốc gia có nguồn lao động giá rẻ dồi dào có thể nhanh chóng tham gia vào khâu sản xuất, đồng thời việc sản xuất hàng may mặc có thể là điểm tựa cho việc nâng cấp lên các hoạt động có giá trị gia tăng (GTGT) và mức độ thâm dụng tri thức và công nghệ cao hơn trong chính ngành May mặc cũng như trong các ngành khác. Tuy nhiên, sự thay đổi trong môi trường thương mại quốc tế về hàng may mặc hiện nay đã dẫn đến những thay đổi trong chiến lược của người mua toàn cầu. Chính sách lựa chọn nguồn hàng của người mua toàn cầu hiện nay là hợp lý hóa chuỗi cung ứng, tập trung vào các nhà cung cấp cốt lõi, đưa ra những yêu cầu cao đối với các nhà cung cấp, giám sát chất lượng một cách chặt chẽ và áp dụng các tiêu chí khắt khe trong việc lựa chọn các nhà cung cấp mới [14]. 
Ở khía cạnh tích cực, điều này sẽ tạo cơ hội cho những nhà cung cấp có năng lực xây dựng và củng cố các mối quan hệ chiến lược với người mua toàn cầu. Ở khía cạnh tiêu cực, người mua toàn cầu chỉ “cho phép” nhà cung cấp thực hiện nâng cấp khi việc nâng cấp không “lấn sân” các năng lực cốt lõi của họ, là những khâu đem lại GTGT cao. Do vậy, việc nâng cấp trong ngành May mặc ở các quốc gia đang phát triển hiện nay thường chỉ hạn chế trong việc nâng cấp quy trình và nâng cấp sản phẩm vì việc nâng cấp này được các doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, cũng chính là những doanh nghiệp đặt ra các chuẩn quy trình và chuẩn sản phẩm, khuyến khích. Việc nâng cấp chức năng sang các lĩnh vực quan trọng như thiết kế, nghiên cứu và phát triển, marketing và phân phối, tạo thương hiệu, vốn là những năng lực lõi của người mua, thường bị cản trở [12].
Thứ hai, cơ cấu cung-cầu và cơ cấu quyền lực trong chuỗi giá trị ngày càng bất cân xứng.
Chuỗi giá trị (CGT) toàn cầu hàng may mặc hiện nay đang đối mặt với sự bất cân xứng nghiêm trọng trong cơ cấu cung-cầu và cơ cấu quyền lực. Từ giữa thế kỷ 20, nhu cầu đối với hàng may mặc gia tăng mạnh và các quốc gia phát triển bắt đầu giảm dần việc sản xuất, đồng thời gia tăng việc nhập khẩu. Tuy nhiên, bước sang thế kỷ 21, tại các thị trường lớn nhu cầu gần như không tăng và mức độ thâm nhập của hàng may mặc nhập khẩu đã ở mức rất cao [10]. Sự tăng trưởng xuất khẩu hàng may mặc của các quốc gia công nghiệp mới trước kia như Hàn Quốc chủ yếu dựa vào việc các nhà sản xuất tại các quốc gia phát triển giảm sản lượng sản xuất trong nước, và tất cả các quốc gia công nghiệp mới đều có thể đồng loạt đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường EU và thị trường Mỹ. Trái lại, ngày nay sự tăng trưởng xuất khẩu của một quốc gia đang phát triển nào đó chủ yếu dựa trên cái giá mà những quốc gia đang phát triển khác phải gánh chịu [8]. Bên cạnh đó, mức độ cạnh tranh cao trong lĩnh vực xuất khẩu hàng may mặc giữa các quốc gia đang phát triển ngày càng gia tăng do cung vượt cầu khi Hiệp định Đa sợi được bãi bỏ [6]. Những yếu tố trên khiến các nhà cung cấp gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm lợi nhuận và nâng cấp thông qua việc gia nhập CGT toàn cầu hàng may mặc [10].
Bên cạnh đó, các nhà cung cấp còn gặp áp lực từ sự bất cân xứng của cấu trúc quyền lực trong CGT toàn cầu hàng may mặc. Trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng gia tăng, các hoạt động đã được chuẩn hóa và phổ biến như hoạt động sản xuất ít đem lại lợi nhuận mà lợi nhuận chủ yếu thu được từ các khâu thiết kế, nghiên cứu và phát triển, marketing và phân phối, và tạo thương hiệu, vốn cũng là những năng lực lõi của người mua toàn cầu và được người mua toàn cầu bảo vệ bằng những rào cản gia nhập cao [3]. Qua việc kiểm soát những hoạt động này, người mua toàn cầu có quyền lực rất lớn đối với các chủ thể khác trong CGT. Quyền lực của người mua toàn cầu càng được củng cố hơn nữa do sự hợp nhất của các nhà bán lẻ xuất phát từ các hoạt động sát nhập và thâu tóm và sự xuất hiện của các chuỗi cửa hàng giảm giá lớn cũng như các cửa hàng chuyên về hàng may mặc [9]. Sự bất cân xứng trong cơ cấu cung-cầu và cơ cấu quyền lực khiến các nhà cung cấp ngày càng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm kiếm lợi nhuận và nâng cấp trong CGT toàn cầu hàng may mặc.
Thứ ba, cạnh tranh về tiền lương và tiêu chuẩn lao động ngày càng gia tăng.
Sự cạnh tranh ngày càng gia tăng và những đòi hỏi bắt nguồn từ các chính sách lựa chọn nguồn hàng của người mua toàn cầu đã tạo nên những áp lực lớn đối với nhà cung cấp. Người lao động là những người chịu nhiều thiệt thòi nhất trước những áp lực này; họ phải chấp nhận mức lương thấp, điều kiện làm việc tồi tệ, những điều khoản bất lợi trong các hợp đồng lao động, v.v. Đặc biệt, áp lực về thời hạn thực hiện đơn hàng cũng như sự thay đổi thường xuyên về dung lượng của các đơn hàng thường dẫn đến việc người lao động phải làm việc quá sức, theo những giờ giấc thất thường, với công việc không ổn định [11]. Đây cũng là một trong những nguyên nhân cơ bản khiến các cuộc biểu tình đòi tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc đang gia tăng tại hầu hết các quốc gia xuất khẩu hàng may mặc như Trung Quốc, Băng-la-đét, Cam-pu-chia, v.v [13].
Bên cạnh đó, nhiều người mua hàng toàn cầu đã xây dựng những bộ quy tắc ứng xử, trong đó bao hàm các tiêu chuẩn lao động, và việc tuân thủ các quy tắc ứng xử mà người mua hàng đặt ra thường là yêu cầu tối thiểu đối với nhà cung cấp. 
Thứ tư, các thị trường tiêu thụ có sự chuyển dịch lớn.
Hiện nay, xuất khẩu hàng may mặc của thế giới chủ yếu hướng tới ba thị trường chính là EU, Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, cả ba thị trường này chỉ chiếm khoảng 10% dân số thế giới. Bên cạnh đó, sức mua của ba thị trường này gia tăng chậm và ngày càng giảm tương đối so với sức mua của các quốc gia đang phát triển và các quốc gia đang nổi. Dự báo trong thời gian tới, nhu cầu hàng may mặc tại các quốc gia đang phát triển và các quốc gia đang nổi sẽ tăng trưởng mạnh

Viết bình luận của bạn:
0985929385 - 0977100085